مولانا در مثنوی میگوید:

«حال» در مثل مانند جلوهی عروس زیبا رخسار است و «مقام» در مثل، خلوت کردن با عروس است. جلوهی عروس را جمعی میبینند و این «حال» است، ولی خلوت کردن با عروس مخصوص داماد است و این «مقام» است. عروس در حقیقت تنها برای داماد، بیحجاب ظهور کند.

جلوهی عام را عموم میبینند، ولی جلوهی خاص و خلوت، مخصوص داماد است. سالکین اهل مقام، محرمِ عروس حقیقتاند و سلّاک اصحابِ حال، تنها جلواتی از او ببینند. در میان سالکان، بسیاری اهل حال هستند ولی اهل مقام در میان آنان اندکند.

هست بسیار اهل حال از صوفیان .......... نادر است اهل مقام اندر میان

(هزار و یک تحفه، سید علیاکبر صداقت)